قانون راجع به ورود و اقامت اتباع خارجه در ایران


مصوب 1310/2/19 با اصلاحات بعدی
ماده 1 - هریک از اتباع خارجه برای ورود و اقامت و خروج از ایران باید اجازه مأمورین مربوطه ایران را تحصیل نمایند.
ماده 2 - اجازه ورود به ایران و عبور از آن به وسیله ویزای مأمورین ایران در خارجه در روی تذکره و یا اوراق و شهادت‌نامه‌های هویت صادره از طرف دولت متبوعه هرکس تحصیل میشود.
مأمورین ایران در خارجه در موارد ذیل باید از دادن ویزا خودداری نمایند:
الف‌در صورتی که صحت اسناد ارائه شده را تردید نمایند.
ب‌اشخاصی که مطابق قوانین ایران تبعه ایران محسوب شده و بخواهند با اوراق تابعیت غیر ایرانی به ایران مسافرت کنند.
ج‌اگر حضور خارجی در ایران بر ضد امنیت مملکت و یا نظم عمومی و یا به جهات دیگری منافی مصالح مملکتی باشد.
داگر خارجی در ایران سابقه محکومیت به جنحه مهم و یا جنایت داشته و یا در مملکت خارجه محکوم به جنحه و یا جنایت شده باشد.
هاگر خارجی قبلا از ایران اخراج شده باشد.
واگر حضور خارجی در ایران به ملاحظه حفظ الصحه عمومی و یا عملیات منافی عفت صلاح نباشد.
ز(اصلاحی 1337/2/3)-اگر خارجی نتواند اثبات نماید که وسائل تحصیل معاش خود را در ایران به وسیله سرمایه یا مشاغل مفیده خود دارا میباشد.
روادیدی که مأمورین ایران در خارجه به بیگانگان میدهند علاوه بر حق ورود با مراعات ماده سوم قانون ورود و اقامت اتباع بیگانه حق نود روز اقامت در ایران را نیز به دارنده میدهد.
تبصره 1(الحاقی 1337/2/3)- دولت میتواند در موارد استثنائی ترتیب خاصی بدهد.
تبصره 2 (الحاقی 1350/3/31)- مأموران مرزی مجاز از طرف شهربانی کل کشور میتوانند برای خارجیان روادید عبور صادر نمایند.
تبصره 3(الحاقی 1350/3/31)- شهربانی کشور در مرکز و شهربانیهای مراکز استان و شهرستان میتوانند برای خارجیان مقیم روادید بازگشت به ایران صادر نمایند.

ماده 3 - هرگاه یکی از موانع مذکوره در ماده 2 در موقع ویزا بر مأمورین ایران در خارجه مکشوف نبوده و یا بعدا موجود شود مأمورین مربوطه میتوانند از دادن اجازه توقف دائم یا موقت خودداری نموده و یا اجازه‌های صادره را ملغی نمایند.در هریک از موارد فوق پس از الغاء اجازه صادره،نظمیه محل،شخص خارجی را از ایران اخراج خواهد کرد.تشخیص علل مذکوره در این ماده و ماده قبل منحصرا بسته به نظر مأمورین مربوطه ایران است ولی در غیر موارد مذکوره امتناع از دادن اجازه جائز نیست.
ماده 4 - اقامت اتباع خارجه در ایران بر دو قسم است:اقامت موقت و اقامت دائم.اقامت دائم در صورتی است که خارجی در خاک ایران اقامتگاه قانونی اختیار نموده باشد و در غیر این صورت اقامت خارجی در ایران موقت محسوب میشود.اجازه اقامت موقت و یا دائم از طرف نظمیه باید داده شود.هیچیک از اتباع خارجه بدون اجازه مزبور و بیش از مدت معینه در اجازه‌های مذکوره نمیتوانند در ایران اقامت نمایند.اجازه اقامت موقت و یا دائم قابل تجدید و تمدید میباشد.

ماده 5 - اتباع خارجه ملزم میباشند در انقضاء مدت اجازه عبور و یا توقف از خاک ایران خارج شوند مگر اینکه از نظمیه تقاضای تمدید مدت کرده و تحصیل اجازه نمایند.در اجازه ورود و عبور ممکن است گذشتن یک یا چندین مرتبه از سرحدات نیز قید شود.
ماده 6 - (اصلاحی 1350/3/31)- اجازه اقامت دائمی از طرف شهربانی مرکز ناحیه‌ای که خارجی میخواهد در آن ناحیه اقامتگاه اختیار کند با رعایت مقررات ماده 3 داده خواهد شد.
خارجی ممکن است این اجازه را قبل از ورود خود به ایران به وسیله نمایندگان ایران در خارجه تحصیل کند.جواز اقامت دائمی باید هر سه سال تجدید شود.
ماده 7 - اجازه عبور از خاک ایران از طرف نمایندگان ایران در خارجه با رعایت مقررات ماده 3 داده میشود و به خارجی حق میدهد در مدت معینه در اجازه‌نامه در نقاط بین راه توقف نماید خط سیر و مدت لازم برای عبور ممکن است در اجازه‌نامه قید شود.مدت را نظمیه میتواند لدی الاقتضاء تمدید نماید.
ماده 8 - (اصلاحی 1350/3/31)- هر خارجی که بخواهد در ایران اقامت نماید مکلف است ظرف 8 روز پس از ورود به ایران خود را برای تحصیل پروانه اقامت به شهربانی محل معرفی نماید.
تبصره(الحاقی 1350/3/31)- مسؤولین اماکن عمومی و خصوصی و صاحبان یا متصرفان اماکن شخصی حسب مورد موظفند توقف هر تبعه خارجی را که یک شب یا بیشتر نزد آنها توقف مینماید ظرف 24 ساعت پس از ورود خارجی به کلانتری یا ژاندارمری محل اطلاع دهند.
فهرست اسامی خارجیان در دفتری که در شهربانی کل کشور تنظیم میشود تمرکز خواهد یافت.

ماده 9 - هر خارجی که در خاک ایران اقامت دارد باید از دولت متبوعه خود سندی داشته باشد که هویت و تابعیت او را ثابت نماید.نظمیه محل میتواند لدی الاقتضاء به خارجی که به عللی نتوانسته است سند سابق الذکر را تحصیل کند جواز موقتی برای اقامت یا اجازه مخصوص برای خروج از ایران بدهد و در این صورت نظمیه محل حق دارد محل توقف موقت خارجی را در ایران یا خط سیر او را معین و محدود کند.ممکن است بر اسناد مثبته تابعیت خارجی و همچنین در جواز اقامت موقتی اسامی زوجه و اولاد و احفاد ذکور و اناث خارجی و برادران و خواهران او که به حد بلوغ نرسیده و در تحت کفالت و همراه او هستند نیز ثبت شود.

ماده 10 - (اصلاحی 1337/2/3)- اجازه خروج از ایران بیگانگان،از طرف مأمورین شهربانی محل اقامت دائمی یا موقتی آنها داده خواهد شد.
تبصره(الحاقی 1337/2/3)- بیگانگانی که به ایران وارد میشوند و مدت توقف آنها از نود روز تجاوز نکند احتیاج به روادید خروج ندارند لیکن موظف میباشند برای خروج از ایران اعلامیه خروجی را تکمیل و به مأمورین گمرکی مرز خروجی تسلیم نمایند.
ماده 11 - خارجی را ممکن است در موارد ذیل از خاک ایران اخراج و یا محل توقف او را تغییر داد:
الف‌اگر بر خلاف مقررات این قانون رفتار نماید.
ب‌در صورتی که مطابق مقررات مواد 3 و 4 اجازه عبور و یا توقف خارجی ملغی شود.
تصمیم اخراج را اداره نظمیه به موقع اجراء میگذارد.در هر موقعی که تصمیم اخراج اتخاذ شود و تأخیر اجرای آن منافی مصالح مملکتی نیست از طرف نظمیه و یا از طرف ادارات ذی صلاحیت دیگر،آن تصمیم و مهلتی که برای اجراء داده میشود به شخصی که باید اخراج شود اخطار خواهد شد.هرگاه خارجی تقبل کند که در مدتی که از طرف اداره صلاحیتدار تعیین میشود از ایران خارج بشود آزادانه خارج خواهد شد و الا تحت الحفظ اخراج میشود.مصارف اخراج در مواردی که خارجی باید تحت الحفظ اخراج شود از محل عواید مقرره به موجب ماده 14 تأدیه خواهد شد.

ماده 12 - در مواقعی که از اعطاء جواز اقامت امتناع شده و تصمیم اخراج از طرف مقامات ذی صلاحیتی که دولت معین میکند اتخاذ میشود خارجی حق خواهد داشت به وزارت داخله مراجعه کرده تقاضای تجدید نظر در تصمیم مزبور را بنماید.این تقاضا کتبا و یا تلگرافا به وسیله مقام صلاحیتداری که تصمیم را اتخاذ کرده داده خواهد شد ولی خارجی میتواند مدلول تقاضای خود را مستقیما هم به وزارت داخله ارسال دارد.تقدیم تقاضای تجدید نظر موجب تعویق اجرای تصمیم اخراج،به استثناء مواردی که از نقطه نظر مصالح مملکتی فوریت دارد خواهد بود ولی ممکن است تا تعیین نتیجه تجدید نظر نظمیه خارجی را در تحت مراقبت مخصوص خود قرار دهد.

ماده 13 - (اصلاحی 1336/1/29)- برای حفظ امنیت و یا مصالح عمومی و یا به ملاحظات صحی،هیأت وزیران میتواند تصمیمات ذیل را که ورود و اقامت و خروج و عبور خارجیان را محدود یا مشروط مینماید اتخاذ کند:
الف‌جلوگیری از کلیه یا قسمتی از مراودات سرحدی.
ب‌منع توقف موقتی یا دائمی در بعضی از مناطق یا عبور از بعضی مناطق ایران.
ج‌اتخاذ وسائل مخصوص نظارت نسبت به خارجیان در موارد فوق العاده.
دخارجیانی که بدون داشتن اسناد لازم وارد خاک ایران شده یا میشوند و یا با داشتن اسناد لازم از راه‌های غیر مجاز به کشور وارد گردیده یا میگردند علاوه بر مجازات مقرر در قانون ورود و خروج اتباع خارجه مصوب نوزدهم اردیبهشت‌ماه 1310 بنا به پیشنهاد وزارت جنگ آنان را برای مدتی که از 5 سال تجاوز نکند ملزم به اقامت اجباری در محل معین نموده و یا اینکه آنها را از کشور اخراج نماید.
ماده 14 - (اصلاحی 1313/12/26)- برای صدور اجازه موقت و یا دائم و تمدید اجازه عبور خارجیان حقوق ذیل اخذ خواهد شد:
1-برای تمدید اجازه عبور و صدور اجازه اقامت موقت و تجدید آن معادل یک ریال طلا .
2-برای صدور اجازه اقامت دائم و تجدید آن معادل دو ریال طلا .
تبصره(الحاقی 1343/10/21)- کارمندان دفتری و خدمتگزاران سفارتخانه‌ها و کنسولگریهای دول بیگانه در ایران به شرط رعایت معامله متقابله نسبت به این قبیل کارمندان دولت ایران در آن کشورها از پرداخت حق تمبر پروانه اقامت معاف خواهند بود.

ماده 15 - (اصلاحی 1367/7/14)- اشخاص ذیل به حبس تعزیری از 1 تا 3 سال و یا به جزای نقدی از پانصد هزار ریال تا سه میلیون ریال محکوم میشوند مگر اینکه جرم آنها مشمول قوانینی گردد که مجازات سخت‌تری معین کرده باشد:
1-هرکس گذرنامه یا جواز اقامت یا جواز عبور جعل کند و یا با علم مجعول بودن از آنها استفاده کند و یا این قبیل اوراق مجعوله را برای دیگری تحصیل نماید.
2-هرکس عامدا در نزد مأمورین ذی دخل برای تحصیل تذکره و یا جواز اقامت و یا جواز عبور شهادت کذب داده و یا اظهارات خلاف واقع نماید و یا موضوعاتی را که در تشخیص تابعیت مؤثر است کتمان نماید و یا گذرنامه و یا جواز اقامت و یا جواز عبور و یا ورقه هویتی که به وسائل مزبور تحصیل شده است عامدا از آنها استفاده کند.
3-هرکس عامدا بدون داشتن اسناد و جواز لازم از مرز ایران عبور کند و همچنین هر کس که از راه‌های غیر مجاز و یا مرزهای ممنوعه عبور نماید.
4-هرکس برای اثبات هویت و یا تابعیت خود از اسناد و یا اوراق و یا ورقه هویت متعلق به دیگری استفاده کند و هرکس برای اثبات تابعیت و یا هویت یک نفر خارجی اسناد و اوراق و یا ورقه هویت متعلق به خود یا غیر را به دیگری بدهد.
5-هرکسی که برای فرار از اجراء تصمیم اخراج که درباره او اتخاذ شده است،مخفی شود و یا پس از اخراج شدن از ایران مجددا بدون اجازه به خاک ایران مراجعت کند.
6-هرکس در یکی از اعمال مذکوره فوق شرکت یا معاونت کرده باشد.
7-هرکس برای استفاده از حقوقی که به موجب این قانون و یا آیین‌نامه‌های مربوطه به آن میتوان تحصیل نمود،در خارج از کشور مرتکب یکی از اعمال مذکوره در بندهای 1،2 و4 این ماده بشود پس از آمدن به ایران در صورتی که در خارج از کشور به موجب حکم قطعی محکوم و مجازات نشده باشد،تعقیب و مجازات خواهد شد.
تبصره 1- شروع به ارتکاب جرم‌های مذکوره در این ماده در حکم ارتکاب خواهد بود.
تبصره 2- خارجیانی که به تبع اغنام و احشامشان وارد خاک ایران شوند،علاوه بر ضبط احشام به نفع دولت ایران به پنج ماه تا یک سال حبس یا 30/000 تا 80/000 ریال جزای نقدی محکوم خواهند شد و در صورتی که بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت همسایه عهدنامه‌ای منعقد شده باشد،بر اساس آن عمل خواهد شد.

ماده 16 - (اصلاحی 1350/3/31)- هر خارجی که مقررات این قانون و آیین‌نامه‌های مربوط به آن را رعایت نکند به جزای نقدی از 201 ریال تا 10 هزار ریال محکوم خواهد شد. مگر اینکه عمل او به موجب این قانون یا قوانین دیگر مجازات شدیدتری داشته باشد.همین مجازات درباره مسؤولین اماکن عمومی و خصوصی و صاحبان یا متصرفان اماکن شخصی که به تکلیف مقرر در ماده 8 عمل نکنند مجری خواهد بود.
ماده 17 - محاکمه متخلفین از مقررات این قانون در محاکم عمومی به عمل خواهد آمد.
ماده 18 - اشخاص ذیل از مقررات این قانون مستثنی خواهند بود:
1-کسانی که دارای مصونیت سیاسی هستند.
2-مأمورین قنسولی دول خارجه و افراد عائله آنها که با هم در یک خانه زندگانی میکنند و اعضاء رسمی آنها،ولی اگر اتباع ایران از طبقات مذکوره مقیمین در یکی از ممالک خارجه از مزایای مزبور کلا یا بعضا بهره‌مند نباشند نسبت به اتباع مملکت مزبور از طبقات فوق معامله متقابله خواهد شد.
از طرف مأمورین ایران به مشمولین فقرات 1 و 2 این ماده برای ورود به ایران و همچنین برای عبور و خروج از ایران ویزای سیاسی داده میشود به شرط معامله متقابله.
3-اعضاء هیأت‌های اعزامیه دول خارجه که با موافقت دولت ایران وارد ایران میشوند و کسان دیگری که دارای ویزای سیاسی مأمورین ایران باشند.
تبصره- مقررات مربوط به اجرای این ماده از طرف وزارت امور خارجه با موافقت وزارت داخله ضمن نظامنامه مخصوص تعیین میشود.

ماده 19 - (اصلاحی 1350/3/31)- در مورد کارکنان وسائط نقلیه هوایی و قطارهای ترانزیتی و کشتیها و مسافرینی که قصد ورود و اقامت در ایران را نداشته و اسناد لازم را که به موجب این قانون باید دارا باشند،ندارند و در موقع توقف موقت کشتیها و هواپیماها و قطارها در ایران پیاده میشوند،وزارت کشور با موافقت وزارت امور خارجه و وزارت دارایی آیین‌نامه مخصوصی تدوین و برای اجراء به شهربانی کل کشور و سازمانهای مربوط ابلاغ خواهد نمود.
ماده 20 - خارجیانی که در تاریخ اجرای این قانون در ایران میباشند باید در ظرف دو ماه از تاریخ مزبور مستقیما به نظمیه محل اقامت خود مراجعه کرده،اجازه اقامت تحصیل نمایند. دوائر نظمیه بر طبق مواد 4 و 6 عمل خواهند نمود.

ماده 21 - در نقاطی که نظمیه تأسیس نشده باشد وظائفی را که به موجب این قانون بر عهده آن محول است حاکم یا نماینده حکومت محل انجام خواهد داد.
ماده 22 - ماده واحده مصوبه 11 تیرماه 1308 کمیسیون عدلیه مجلس شورای ملی منسوخ است.
-
ماده 23 - این قانون از پانزدهم خردادماه یک هزار و سیصد و ده شمسی به موقع اجراء گذاشته میشود.2(1)